Organizacja pracy w fińskiej szkole

2
4078

Dziś chciałabym Wam krótko przedstawić organizację pracy stosowaną przez Finów. Pamiętajcie jednak, że Finlandia ma tak samo zróżnicowaną ofertę jak każdy inny kraj, prezentowane przeze mnie rozwiązania to tylko wierzchołek góry lodowej – moim celem jest dzielenie się własnymi doświadczeniami oraz zachęcanie do dyskusji, tak byśmy wspólnie mogli poznać wiele punktów widzenia.

Finowie w wielu szkołach starają się postawić na innowację, wnętrza i model pracy jak z korporacji – są jednak placówki, które wdrażając reformę pozostają wierne elementom kształcenia tradycyjnego. Miałam okazję pracować w obu wersjach szkół i osobiście, stanowczo przychylam się do tej drugiej.
Oczywiście za każdą z tych wersji idzie szereg zalet i wad. Myślę, że warto poznać je obie by móc zdecydować co według nas jest najlepsze.

Zanim przejdziecie do dalszej części tekstu zacznijcie od obejrzenia filmu na YouTube, z którego dowiecie się jak w fińskiej szkole wygląda przykładowa lekcja matematyki:

Możemy zaobserwować następujące elementy organizacji pracy:
– omówienie tematu (najkrótsza część zajęć),
– przykłady zagadnienia wykonywanie na forum grupy,
– praca zespołowa lub indywidualna (najdłuższa / najbardziej rozbudowana część zajęć).

Tak w wielkim skrócie wyglądają wszystkie lekcje prowadzone w Finlandii. Jak widzicie, dzieci wcale nie są cicho. Nikt tu nie oczekuje, że w czasie pracy/ nauki uczniowie będą do siebie szeptać. Nauczyciele pozwalają na uczenie się w taki sposób, w jaki odpowiada uczniom. Jeśli komuś przeszkadza hałas – może wyjść na korytarz lub do innej sali. Każdy ma prawo uczyć się tutaj po swojemu – leżąc, stojąc czy siedząc.

Z takim schematem nauczania spotkamy się zarówno w szkołach tradycyjnych jak i innowacyjnych.

W kolejnej części tekstu skupię się na opisaniu wyposażenia klas „tradycyjnych”.

Najczęściej w salach lekcyjnych możemy wyszczególnić „kąty” czyli wydzieloną przestrzeń, która wyróżnia się na tle innych.

  • W jednej części pomieszczenia możemy znaleźć kanapy/ piłki gimnastyczne/ materace – jest to część relaksacyjna, wypoczynkowa. Finowie wiedzą, że nauka jest męcząca i dzieci także potrzebują wypoczynku psychicznego i fizycznego. W tej części klasy można również czytać lub uczyć się do sprawdzianów – jest to z reguły miejsce dla spokojniejszych uczniów.

  • Kolejna część to półki z książkami i przyborami szkolnymi. Uczniowie samodzielnie wybierają sobie materiały, których aktualnie potrzebują. Nie muszą prosić o pozwolenie skorzystania z przyborów czy narzędzi. Jak już kiedyś wspominałam, edukacja w Finlandii jest absolutnie darmowa, a co za tym idzie, również podręczniki i wyposażenie do zajęć jest bezpłatne i dostępne w placówkach. Rodzice nie muszą uczniom kupować do szkoły absolutnie niczego poza plecakiem i piórnikiem. W każdej sali znajdują się niezbędne materiały do wykonywania prac artystycznych, przybory do pisania, podręczniki do wszystkich przedmiotów oraz czyste zeszyty – w każdej szkole uczniowie mogą również korzystać z laminatorów, nożyc gilotynowych, tabletów, kamer i wszelkich innych narzędzi niezbędnych do nauki.

 

  • Ławki szkolne są ustawiane w zależności od przedmiotu i nauczyciela. Niektórzy prowadzą zajęcia w kręgu, inni ustawiają je „zespołowo”, są też tacy, którzy w ogóle z nich nie korzystają.

  • Tablice z wynikami, dyplomami, plakatami, zdjęciami, pracami plastycznymi itd. W każdej „tradycyjnej” klasie znajdziemy wymienione elementy – mają one na celu pozwolić uczniom poczuć się jak w domu, kształtować samodzielność, kreatywność, poczucie estetyki oraz uświadomić uczniom, że mają realny wpływ na przestrzeń, w której się uczą. Nauczyciel nie może narzucić tematyki wystawy czy zasad jej tworzenia, za tę część sali lekcyjnej w pełni odpowiedzialni są uczniowie.

Jak można wywnioskować z opisu, każdy element pracy w szkole oraz jej wyposażenia ma określone przeznaczenie, nic tu nie jest bezcelowe, nieprzemyślane. To co najbardziej podoba mi się w systemie fińskim, to podkreślanie na każdym kroku, iż szkoła nie jest okresem próbnym, zatem etap ten powinien być przepełniony nabywaniem cech, umiejętności i postaw, które będziemy mogli wykorzystać w dalszym życiu. Dlatego dla Finów tak ważne jest wypracowanie z uczniami:

– samodzielności,

– asertywności,

– krytycznego i logicznego myślenia,

– umiejętnego wykorzystywania dostępnych zasobów,

– zdolności do analizy i wyrażania swoich uczuć i potrzeb

– … i wielu innych kompetencji.
Odpowiednio zorganizowane rytm pracy oraz przestrzeń mają to umożliwić.

Jestem ciekawa, co myślicie na temat takiej organizacji pracy i przestrzeni? Czy bardzo różni się od tej, którą można zaobserwować w polskich szkołach? Czy jest jakiś element, który szczególnie przyciągnął Waszą uwagę? Czy sami również próbujecie tworzyć własny system organizacyjny? Czekam na Wasze komentarze :).

 

Zdjęcia pochodzą z prywatnej kolekcji, prawa autorskie zastrzeżone.